نویسنده: گروه مالی پاکدامن

آشنایی با اصطلاح بازار گاوی و بازار خرسی

افرادی که در بازار‌های مالی فعال هستند معمولا برای توصیف شرایط بازار اغلب از اصطلاحاتی مانند بازار گاوی یا بازار خرسی استفاده می‌کنند. درواقع این اصطلاحات اشاره به روند بازار دارند. درواقع زمانی که قیمت دارایی‌ها افزایش پیدا می‌کند معامله‌گران از اصطلاح بازار گاوی (Bull Market) و زمانی که قیمت دارایی‌ها افت می‌کند از اصطلاح بازار خرسی (Bear Market) استفاده می‌کنند. البته در نظر داشته در بازارهای مالی علاوه بر گاو و خرس حیوانات دیگری نیز ماتند گوسفند، گرگ،خوک و … به عنوان نماد استفاده می‌شوند. استفاده از استعاره و نمادها منحصر به بازارهای مالی نیست و در نماد کشورها و توصیف رفتارها نیز استفاده می‌شود. درواقع این استعاره ها به دلیل سادگی و قدرت تصور‌شان بسیار کاربرد دارند.

چرا بازار صعودی “گاوی” و نزولی “خرسی” نامیده می‌شود؟

اولین قدم موفقیت در معامله‌گری داشتن شخصیت متناسب با این حرفه است. مارک داگلاس در کتاب معامله‌گر منضبط به اهمیت روانشناسی فردی کاملا اشاره کرده است . داگلاس در این کتاب می‌گوید ترید کردن با شغل‌های دیگر متفاوت است، چرا که شما همواره با موقعیت‌های جدید روبرو می شوید پس باید شخصیت منعطف داشته باشید.

   روانشناسی در بازارهای گاوی و خرسی

زمانی که روند صعودی است قیمت دارایی‌ها افزایش می‌یابد. به همین دلیل معامله‌گران به بازارها اعتماد می‌کنند. با ورود سرمایه‌‌های جدید تقاضا از عرضه پیشی می‌گیرد و سبب افزایش قیمت می‌شود. درواقع در بازارها علاوه بر دلایل فاندامنتالی احساسات معامله‌گران نیزتاثیر‌گذار است. برای آشنایی با موضوعات روانشناسی مرتبط با بازار حتما توصیه می‌کنیم پادکست چرخه احساسات معامله‌گران را گوش کنید. هم‌چنین در بازار خرسی قیمت دارایی کاهش پیدا می‌کند به همین دلیل احساس ترس باعث ریزش بیشتر می‌شود. درواقع معامله‌گران به دلیل ضرر و ترس از دست دادن سرمایه اقدام به فروش می‌کنند. همین امر باعث می‌شود عرضه از تقاضا پیشی‌گیرد و قیمت‌ دارایی زیر ارزش ذاتی معامله شود.

احساسات به اندازه‌ای در مارکت اهمیت دارند که یک شاخص به اسم ترس و طمع برای سنجش احساسات معامله‌گران ایجاد شده است. حتما توصیه می‌کنیم در کنار تحلیل تکنیکال و فاندامنتال به روانشناسی مارکت نیز اهمیت بدید. در همین راستا از شما دعوت می‌کنیم دوره روانشناسی برمودا را رایگان مشاهده کنید.

شاخص ترس و طمع چیست؟

سرمایه گذارها و تریدر‌های حرفه‌ای قبل از هر معامله‌ای باید شرایط بازار را تحلیل و نمودار قیمت را بررسی کنند. اندیکاتور‌ها و شاخص‌ها یکی از ابزار‌های تحلیل بازار می‌باشند. ترس و طمع یکی از شاخص‌های مهم در بازار رمزارز‌ها است. در این مقاله این شاخص را بررسی می‌کنیم. شاخص ترس و طمع درواقع احساسات حاکم بر بازار را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. در نظر داشته باشید که احساسات سرمایه‌گذارن بسیار مهم است چرا  که باعث می‌شود در تصمیمات آن‌ها تأثیر بگذارد.

زمانی که احساس ترس در بازار غالب است افراد دارایی‌های خود را به دلیل ترس از ریزش پایین تر از ارزش ذاتی دارایی می‌فروسند. به همین دلیل مارکت با فشار  فروش همراه می‌شود. حالت بالعکس نیز وجود دارد.  زمانی که مارکت صعودی است و قیمت‌ها در حال افزایش‌اند افراد به دلیل طمع و ترس از جاماندگی دست به خرید احساسی می‌زنند. در این هنگام فشار خرید در مارکت حاکم می‌شود. به صورت کلی شاخص ترس و طمع دماسنج بازار است و وضعیت احساسات معامله‌گران و سرمایه‌گذران را نشان می‌دهد.

کاربرد شاخص ترس و طمع

شاخص ترس و طمع اولین بار توسط CNN Money در بازار بورس ایجاد شد. این‌ اندیکاتور می‌تواند تحلیل کند که احساسات فعلی حاکم بر بازار ترس یا طمع است. شاخص ترس و طمع وقتی 0 باشد یعنی جو ایجاد شده در بازار ترس است و زمانی که به عدد 100 برسد نشان از احساس طمع شدید بین سرمایه‌گذاران است. عدد 50 نیز بی‌طرفی بازار را اعلام می‌کند.

ترس ایجاد شده در بازار موجب می‌شود دارایی‌ها زیر ارزش ذاتی خود معامله شوند. البته به این نکته توجه داشته باشید که  محدوده ترس و طمع در بلند مدت تأثیر‌گذار نبوده و لزوماَ نشان‌دهنده شروع یک بازار نزولی یا صعودی نیست. به بیان دیگر ترس و طمع را نمی‌توانیم بخش از تحلیل فاندامنتال قلمداد کنیم چرا که بیشتر احساسات و تمایلات کوتاه مدت و میان مدت سرمایه‌گذاران را نشان می‌دهد. برای دسترسی به تمام پادکست‌های گروه مالی پاکدامن از طریق این لینک اقدام کنید.

محاسبه شاخص ترس و طمع

محاسبه این شاخص براساس عوامل مختلفی چون نوسانات بازار‌های مالی، دامیننس بیت‌کوین و فعالیت‌های کاربران در شبکه‌های اجتماعی است. هر روزه سایت‌های مختلف از جمله Alternative.me  یا coinmarketcap.com عددی بین ۰ تا ۱۰۰ را به عنوان شاخص ترس و طمع به کمک داده‌های بیت کوین را منتشر می‌کند. یکی از دلایل استفاده از نرخ بیت‌کوین در محاسبه شاخص ترس و طمع همبستگی زیاد سایر رمز ارز‌ها با بیت‌کوین است.

این شاخص با ترکیب داده‌های زیر که هر کدام وزن و ضریب خاص خودشان را دارند  بدست می‌اید. نوسانات بازار ۲۵ درصد از این شاخص را تشکیل می‌دهد و محاسبات تمام داده‌ها به این صورت است که قیمت فعلی بیت کوین با میانگین ۳۰و ۹۰ روز گذشته مقایسه می‌شود. داده بعدی حجم و شتاب حرکت بازار است که ۲۵درصد این شاخص را شامل می‌شود.  شبکه‌های اجتماعی مثل ایکس، ردیتو … هم 15 درصد از این شاخص را به خود اختصاص می‌دهند. عامل بعدی دامیننس یا تسلط بیت‌کوین بر بازار است که تنها ۱۰درصد از این شاخص را تشکیل می‌دهد. در نهایت آخرین فاکتور محاسبه شاخص ترس و طمع ترند‌های گوگل است که  10 درصد در این شاخص تأثیر می‌گذارد.

جمع‌بندی

به صورت کلی شاخص ترس و طمع به دلیل این که بیان کننده احساسات حاکم بر بازار است می‌تواند جهت نقدینگی بازار را مشخص کند. در نظر داشته باشید رفتار گله‌ای سرمایه گذاران باعث ورود و خروج نقدینگی می‌شود. با استفاده از این شاخص سرمایه‌گذاران می‌توانند به نوع حرکت قیمت پی ببرند. به بیانی دیگر به عنوان یک فعال در بارارهای مالی باید بدانید که نوسان قیمت حاکی از تغییر اررزش ذاتی یک دارایی است و مبنای فاندامنتال دارد یا صرفا براساس احساس ناشی از ترس و طمع است. حتما این نکته را به یاد داشته باشید که در بازارهای مالی مهم‌ترین فاکتور موفقیت کنترل احساسات است.

تفاوت اصلاح با ریزش در بازارهای مالی

معمولاً قیمت دارایی‌ها به صورت منظم در نوسان است و همیشه در حال افزایش یا کاهش می‌باشد. معامله گران معمولاً به دنبال فرصت‌هایی معاملاتی با استفاده از تعیین روند هستند. آن‌ها باید بدانند، که چه زمانی مارکت روند خود را عوض می‌کند. و با استفاده از الگو‌ها و روش‌های تحلیلی مارکت بتوانند صعودی یا نزولی بودن روند قیمتی را شناسایی کنند. در این میان بین نوع حرکت و نوسانات مارکت تفاوت‌هایی وجوددارد. که معامله گران، باید این تفاوت‌ها را بدانند. تا بتوانند، تصمیمات متفاوتی نسبت به یک دارایی بگیرند. اگر بخواهیم واضح‌تر صحبت کنیم، می‌توانیم به عبارت اصلاح یا ریزش در مارکت و تفاوت میان این دو مفهوم اشاره کنیم. درنظر داشته باشید که تریدرها براساس سایکل‌های مختلف وارد مارکت می‌شوند از این رو بهتر است با انواع تریدر‌ها آشنا شوید.

 تفاوت اصطلاح اصلاح و ریزش

در این قسمت بیشتر با این مبانی آشنا می‌شویم و به صورت دقیق‌تر این موضوعات را بررسی می‌کنیم.

مفهوم اصلاح

مفهوم اصلاح و ریزش در مارکت در ابتدا یکسان به نظر می‌رسد ولی ریشه آن‌ها بسیار متفاوت است. عبارت اصلاح و ریزش اشاره به پایین آمدن نرخ یک دارایی دارند. که  دلایل مختلفی از جمله جنگ، پاندومی، خبر‌های فاندامنتالی، سنتیمنت، اقتصاد کلان و… می‌تواند داشته باشد. یکی از شاخص‌های مهم برای ورود به فرایند سرمایه‌گذاری و ترید شناخت تفاوت‌های اساسی بین اصلاح و ریزش در مارکت است. زمانی که در مورد ریزش صحبت می‌کنیم. یعنی چرخه مارکت از حالت صعودی به حالت نزولی تغییر پیدا کرده است و سایکل مارکت تغییر پیدا کرده و یک واکنش کوتاه و لحضه‌ای نمی‌باشد. هم‌چنین در این حالت ماهیت مارکت کاملا نزولی است.زمانی که مارکت در حال اصلاح باشد در این حالت نیز ما شاهد ریزش و روند نزولی خواهیم بود. اما با این تفاوت که چرخه مارکت تغییر پیدا نمی‌کند.

مفهوم ریزش

درواقع اصلاح یک تغییر جهت کوتاه مدت است و روند اصلی مارکت هم‌چنان پابرجاست. به بیان دیگر اصلاح مارکت وقفه کوتاه مدت برای ادامه روند است. به عنوان مثال زمانی که نرخ اشتغال اعلام می‌شود بازار‌ها ممکن است در اوج روند صعودی، نزولی را تجربه کنند. اما در نظر داشته باشید که سایکل حرکتی قیمت تغییر ماهیت نمی‌دهد و مجدداَ  روند قبلی خود را از سر می‌گیرد. به بیانی دیگر اصلاح در دید بلند مدت، تأثیری در روند کلی مارکت ندارد و معامله‌گران صرفا شاهد نوسانات قیمت در تایم فریم‌های پایین‌تر هستند. اما در ریزش ماهیت بازار عوض می‌شودو در بلند مدت سمت و سوی دیگری پیدا می‌کند. در دو سال گذشته معامله‌گران و سرمایه‌گذاران مارکت رمز‌ارزها مفهوم ریزش در مارکت را به صورت کامل حس کردند. بیت‌کوین از اوج قیمتی خود یعنی 68 هزار دلار تا 15 هزار دلار ریزش کرد و تمام اصلاح‌ها باعث ریزش بیشتر می‌شدند. هم‌چنین در جریان کرونا در سال 2020 نفت یکی از بزرگ‌ترین ریزش‌های خود را تجربه کرد و تا مرز 15 دلار نزول کرد.

اصلاح و ریزش از دیدگاه تحلیل تکنیکال

شاید برای شما ملموس‌تر باشد که عبارت اصلاح و ریزش را از نگاه تکنیکالی بررسی کنیم. چرا که افراد بسیار زیادی با تحلیل تکنیکال آشنا هستند. زمانی که دارایی‌ها در حال صعود هستند و ریزش رخ می‌دهد. قیمت‌ها ممکن است به یک سطح حمایتی و مقاومتی واکنش نشان دهند و بعد از فرایند مجددا به صعود خود ادامه دهند. در واقع این نزول و صعود بعد از آن معادل مفهوم پولبک در تحلیل تکنیکال می‌باشد. اما اگر مارکت پولبک داشته باشد ولی برگشتی اتفاق نیوفتاد و عمق ریزش عمیق‌تر شود درواقع در این حالت این حرکت پولبک محسوب نمی‌شود و یک ریزش است. گروه مالی پاکدامن در زمینه ارائه پادکست‌های مالی پیشگام است برای مشاهده تمام پادکست‌ها روی این لینک کلیک کنید.

گستردگی بازار‌های مالی

بازار‌های مالی به دلیل گستردگی بسیار زیادی که دارند باعث به وجود آمدن انواع تریدرها شده‌اند. به همین دلیل معامله‌گر‌ها و اشخاصی که در این مارکت‌ها فعالیت می‌کنند قدرت انتخاب‌ زیادی داردند. یعنی شما به عنوان یک معامله‌گر می‌توانید در مارکت‌های مختلف مثل بازار فارکس یا ارزهای دیجیتال و بازار سهام فعالیت کنید. علاوه‌ بر این شما می‌توانید نماد‌های مختلف را معامله کنید مثل: کامودیتیی‌ها، انرژی، جفت ارز‌ها،ارز‌های دیجیتال‌،سهام و … تریدر‌ها با توجه به نیاز و استراتژی‌های خود سبک‌های مختلفی ترید می‌کنند  که ما می‌توانیم آن‌ها را به صورت متفاوت طبقه‌بندی کنیم.

انواع تریدرها

تریدرها براساس استراتژی‌های خود و یا شیوه‌های آموزشی خود طبقه‌بندی شوند. یعنی ما معامله‌گر‌هایی را داریم که بر اساس پرایس کشن معامله می‌کنند یا معامله‌گر‌هایی که صرفاً بر اساس فاندامنتال معامله می‌کنند. در واقع تریدر‌ها بر اساس نوع ابزاری که استفاده می‌کنند می‌توانند دسته‌بندی مختلفی داشته باشند. ما در این پادکست بیشتر به انواع تریدر‌ها به لحاظ مدت زمانی که در معاملات می‌مانند اشاره داریم.

تریدرها براساس تایم فریم

افرادی که شخصیتی بسیار عجول دارند و می‌خواهند که در مدت زمان بسیار کوتاهی معامله انجام می‌دهند و سریع ورود یا خروج کنند به آن‌ها اسکلپر می‌گوییم که در واقع نوسان‌گیری انجام می‌دهند. نوع دومی از معامله‌گر‌ها وجود دارد که معامله‌گر‌های موقعیتی نامیده می‌شوند آن‌ها بر اساس روندهاوارد مارکت می‌شوند و ممکن است چندین روز در معامله باشند. بعضی از تریدرها روزانه هستند یعنی معاملات آن‌ها بیش از یک روز طول نمی‌کشد در واقع می‌توانیم بگوییم اسکلپر‌ها هم نوعی معامله‌گر روزانه محسوب می‌شوند. بعضی از معامله‌گر‌ها هم در واقع سرمایه‌گذار محسوب می‌شوند و برای یک مدت طولانی یک دارایی را خرید و نگهداری می‌کنند.

 ویژگی‌های تریدر موفق

موفقیت یک تریدر به صورت مستقیم با شخصیت و عملکرد فرد در ارتباط است. تریدر موفق شخصی است که با انجام معاملات سیستماتیک به سودهی مستمر رسیده است. سود زیاد نشانه‌ی موفقیت نیست بلکه سود مستمر و داشتن یک استراتژی منظم و تریدینگ پلن مهم‌ترین خصوصیت تریدر‌های موفق است. زمانی که می‌خواهید یک معامله‌گر با تجربه  را شناسایی کنید به چندین ویژگی توجه کنید از جمله: توانایی تسلط بر احساسات، آگاهی از سایر بازار‌های مالی، داشتن دانش اقتصادی، تسلط بر مفاهیم تکنیکال، شخصیت فردی، میزان تسلط بر مارکت و سایر موارد می‌تواند شاخصه‌های یک تریدر موفق باشد.

اهمیت روانشناسی در معامله‌گری

اولین قدم موفقیت در معامله‌گری داشتن شخصیت متناسب با این حرفه است. مارک داگلاس در کتاب معامله‌گر منضبط به اهمیت روانشناسی فردی کاملا اشاره کرده است . داگلاس در این کتاب می‌گوید ترید کردن با شغل‌های دیگر متفاوت است، چرا که شما همواره با موقعیت‌های جدید روبرو می شوید پس باید شخصیت منعطف داشته باشید.

چرا تعداد تریدر موفق کم است؟

در نظر داشته باشید که بازار‌های مالی بسیار متفاوت و گسترده هستند. چرا که هر مارکتی ویژگی اختصاصی خود را دارد. به عنوان مثال اگر شما در استاک مارکت فعالیت کنید و به خرید و فروش سهام بپردازید حتماً باید شخصیتی صبور داشته باشید. اگر در مارکت فارکس معامله می‌کنید قطعاً باید قدرت تصمیم‌گیری بالایی داشته باشید و اگر قدرت ریسک بالایی ندارید وارد دنیا‌ی ارزهای دیجیتال نشوید. داشتن تمامی مهارت‌های فنی برای موققیت لازم و ضروری است اما کافی نیست.  افراد زیادی هستند که این مهارت‌ها را دارند ولی موفقیت کسب نکردند چون یک فرد با تقویت بعد روانی خود به یک تریدر موفق تبدیل می‌شود.

موضوعات آموزش سواد مالی

یادگیری و اهمیت سواد مالی بر کسی پوشیده نیست. در چند ساله گذشته با توجه به بحران‌هایی که در سراسر جهان ایجاد شد. افراد به این نتیجه رسیدن که باید دانش مالی خود را تقویت کنند تا از تورم و مشکلات اقتصادی در امان بمانند. قبل از این که شیوه‌های یادگیری این دانش را شرح دهیم. از شما دعوت‌ می‌کنیم پادکست آشنایی با سواد مالی را گوش کنید.افراد با آموزش سواد مالی به دنبال تقویت دانش و مهارت‌ که ذیل هستند:

•  مدیریت بودجه (Budgeting)
• مدیریت درآمد و هزینه‌ها (Income and Expense Management)
• پس‌انداز و مدیریت اضطراری (Saving and Emergency Planning)
• سرمایه‌گذاری (Investing)
• مدیریت بدهی (Debt Management)
• برنامه‌ریزی مالی (Financial Planning)
• درک مفاهیم اقتصادی و مالی (Financial Literacy Concepts)
• مدیریت ریسک و بیمه (Risk Management and Insurance)
• درک و مدیریت مالیات (Tax Management)
• تقویت هوش هیجانی در مسائل مالی (Emotional Intelligence in Finance)

درواقع دانش مالی در برگیرنده این علوم است و برای آموزش سواد مالی باید بخشی از این علوم را به صورت کاربردی یاد بگیرید.

روش‌های آموزش سواد مالی

یکی از مهم‌ترین مشکلات یادگیری سواد مالی‌ بحث گستردگی‌ آن است. چرا که سواد مالی مجموعه‌ای از علوم را در بر می‌گیرد. طبیعتا افراد قادر نیستند در تمامی این رشته‌ها تخصص لازم را کسب کنند. صرفا نیاز دارند بخشی از نکات کاربردی آن یاد بگیرند. به همین دلیل توصیه می‌کنیم از کتاب‌های حوزه سواد مالی را مطالعه کنید. مثل

• پدر پولدار، پدر بی‌پول (رابرت کیوساکی): برای شروع و آشنایی با اصول اولیه سواد مالی
• ثروتمندترین مرد بابل (جورج کلاسون): نکات کاربردی برای مدیریت پول و پس‌انداز
• هوش مالی خود را افزایش دهید (رابرت کیوساکی): درباره تصمیم‌گیری‌های مالی هوشمند
• سرمایه‌گذار هوشمند (بنجامین گراهام): یادگیری اصول سرمایه‌گذاری

و یکی دیگر از راه‌های آموزش سوادی مالی گوش دادن به پادکست‌‌های اقتصادی است. ما در گروه مالی پاکدامن پادکست‌های تخصصی مثل مسیر اقتصاد، بوک‌اندیش، ترید ویژن و … را تهیه و تنظیم کردیم تا سطح دانش مالی را در جامعه ارتقا دهیم. هم‌چنین شرکت در ورکشاپ‌های آموزشی نیز اهمیت بسیار زیادی دارد. چرا که ورکشاپ‌ها انبوهی از مطالب را به صورت کاربردی در کوتاه‌ترین زمان ممکن ارائه می‌دهند . مثلا در حال حاضر ورکشاپ سرمایه گذاری، مالیات، بیمه و … برگزار می‌شود. درنظر داشته باشید دنبال کردن اخبار، برنامه‌های تحلیلی نیز بسیار به شما در این زمینه کمک می‌کند.

برای آموزش سواد مالی کدام رشته را بخوانیم؟

اگر قصد دارید به صورت آکادمیک سواد مالی را دنبال کنید برخی رشته‌ها و گرایش‌ها به صورت ترکیبی وجود دارند که ‌تمام موضوعات مرتبط با مدیریت مالی، اقتصاد، حسابداری، سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار را پوشش می‌دهند از جمله:

• اقتصاد مالی، این رشته ترکیبی از مفاهیم اقتصاد و علوم مالی است. تمرکز آن بر فاندامنتل و تحلیل بنیادی است.
• مدیریت مالی و بازرگانی بین‌المللی این رشته ترکیبی از مباحث مدیریت مالی، بازرگانی، و اقتصاد است.
• MBA با گرایش مدیریت مالی یکی از رشته‌های کاملی است که به موضوعات مختلفی از جمله اقتصاد، مدیریت مالی، حسابداری، بازاریابی و کارآفرینی می‌پردازد.

توصیه

وضعیت سواد مالی در ایران به طور کلی در سطح پایینی قرار دارد . قطعا سیستم آموزشی و رسانه‌ای به درستی به وظایف خود عمل نکردند. اگر شما به عنوان والدین این پادکست را گوش می‌دهید حتما توصیه می‌کنیم در این زمینه به فرزندان خود آموزش دهید. قطعا با آموزش سواد مالی به کودکان خود آن‌ها در برابر مشکلات اقتصادی توانمند می‌کنید.

سواد مالی چیست؟

زندگی در داخل ایران به ما یاد داده است که همواره تورم، تصمیمات کلان اقتصادی، سیاست‌های خارجی، ژئوپولیتیک و… روی زندگی عادی ما تأثیر دارد. زیرا تمام این موارد با سطح رفاه ما در ارتباط است. سواد مالی به شما کمک می‌کند که سرمایه‌گذاری را یاد بگیرید و از درآمد‌های خود به شیوه بهینه استفاده کنید. به صورت کلی سواد مالی یک رشته یا مبحث میان رشته‌ای محسوب می‌شود. چرا که نیازمند دانش مالی، اقتصادی، حسابداری، بیمه، مالیات و… است. در واقع با کمک سواد مالی می‌توانید تمام چالش‌های اقتصادی زندگی شخصی و کاری خود را حل کنید. حتما  این نکته را در نظر داشته باشید که برای بهبود سواد مالی حتماً نیاز نیست در تمام رشته‌های ذکر شده تخصص کامل داشته باشید چرا که بسیار سخت است اما داشتن اطلاعات کاربردی می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.

راه‌های تقویت سواد مالی

همواره بهترین سرمایه‌گذاری کسب مهارت است. اولین قدم در راستای بهبود شرایط اقتصادی کسب دانش سواد مالی است. شما می‌توانید از راهکار‌هایی که در ادامه مقاله عنوان می‌کنیم سواد مالی خود را تقویت کنید.

شروع به یادگیری مبانی مالی

مقاله و کتاب‌های حوزه مالی را مطالعه کنید. کتاب‌هایی پایه‌ای مثل اقتصاد اقای گریگوری که مفاهیم مالی پایه را ارائه می‌دهند.

 دوره‌های آموزشی آنلاین شرکت کنید

سایت‌هایی مثل Coursera، Udemy و LinkedIn Learning دوره‌های متنوعی را در حوزه‌های مالی ارائه می‌دهند.

شناخت مفهوم بودجه‌بندی و مدیریت دارایی

سعی کنید هر ماه برای درآمد و هزینه‌های خود برنامه داشته باشید.  از ابزارهای مدیریت مالی و بودجه‌بندی مانند اپلیکیشن‌ هلو در کسب و کار خود استفاده کنید. ابن باعث می‌شود با برنامه ریزی هزینه کنید.

سواد مالی خود را به مهارت تبدیل کنید

از آموزش‌های سواد مالی در زندگی روزمره خود استفاده کنید و بعد از دیدن نتایج در شغل و حرفه خود از آن‌ها بهره بگیرید شما با توجه به این راهکار‌ها می توانید سواد مالی خود را افزایش دهید.

آشنایی با انواع دارایی

دارایی‌ها انواع مختلفی دارند و براساس ریسک و بازدهی طبقه ‌بندی می‌شوند . باید دارایی‌های پر ریسک مثل سهام، رمز‌ارزها، سکه را بشناسید و تفاوت آن را با مسکن و خودرو بدانید. چرا که دانستن دو فاکتور بازدهی و ریسک می تواند به شدت به شما در مدیریت دارایی کمک کند.

 آموزش و آگاهی درباره بدهی‌ و اعتبار

شما باید انواع سایکل‌های اقتصادی را بشناسید و براساس آن عمل کنید. در چرخه‌های‌ تورمی داشتن بدهی می تواند باعث رشد شما شود در حالی که در دوران سیاست‌های انقباضی ابزار بدهی می‌تواند به ضرر شما باشد.

سواد مالی خود را بروز کنید

اخبار اقتصادی را مدام دنبال کنید و از پادکست‌های مالی غافل نشوید. گروه مالی پاکدامن با ارائه پادکست‌های تخصصی در حوزه مالی این مورد را برای شما فراهم کرده تا اطلاعات خود را بروز نگه دارید.

شما با گوش دادن به این این پادکست به صورت کامل با مفهوم سواد مالی آشنا می‌شوید. برای دسترسی  به تمام پادکست‌های گروه مالی پاکدامن از طریق این لینک اقدام کنید.

پادکست سواد مالی

ما در این پادکست به سوال سواد مالی چیست پاسخ می‌دهیم. با توجه به این که در زندگی روزمره و پر مشغله امروز افراد فرصت مطالعه پیدا نمی‌کنند پادکست‌ها می‌تواند راهگشا باشد. ما  در این پادکست در مورد اهمیت سواد مالی صحبت می‌کنیم.  در هر شغل و با هر سطح درآمدی قطعا افراد نیازمند سرمایه‌گذاری هستند . اگر زندگی‌نامه افراد موفق را بررسی کنید درمی‌یابید که بخش عمده‌ای از ثروت خود را از راه سرمایه‌گذاری به دست آورده‌اند. طبیعتا افراد باید بودجه‌بندی داشته باشند و همواره بخشی از درآمد خود را سرمایه‌گذاری کنند. شروع این راه با آموزش سواد مالی و تقویت آن میسر می‌شود. ما در این مسیر همراه شما هستیم.

آشنایی با مفهوم تیپرینگ

تیپرینگ (Tapering) یک اصطلاح اقتصادی است که معمولاً به فرآیند کاهش تدریجی سیاست‌های انبساطی پولی توسط بانک‌های مرکزی، به‌ویژه کاهش خرید دارایی‌ها یا اوراق قرضه، اشاره دارد. قبل از بررسی کامل کامل مفهوم تیپرینگ شما باید با مفهوم اوراق قرضه، نرخ بهره و سیاست‌های پولی و مالی آشنا شوید.

تیپرینگ زمانی انجام می‌شود که بانک مرکزی تشخیص دهد اقتصاد دیگر به سیاست‌های محرک شدید نیاز ندارد و لازم است به‌تدریج به شرایط عادی بازگردد. این تصمیم معمولاً در پاسخ به بهبود شاخص‌های اقتصادی و افزایش نگرانی از تورم گرفته می‌شود.

به عنوان مثال در آمریکا، فدرال رزرو پس از بحران کرونا (۲۰۲۰)، شروع به خرید ماهانه ۱۲۰ میلیارد دلار اوراق قرضه کرد. اما در نوامبر ۲۰۲۱، با توجه به رشد اقتصادی و افزایش تورم، اعلام کرد که خرید اوراق را به‌تدریج کاهش می‌دهد که از طریق این لینک می‌توانید مشاهده کنید.

مراحل انجام تیپرینگ

فرایند دقیق  این اقدام در سیاست پولی، به‌صورت مرحله‌ای و حساب‌شده انجام می‌شود تا شوک به بازارها وارد نشود. در ادامه گام‌به‌گام این فرآیند را توضیح می‌دهم:

گام اول بررسی شرایط اقتصادی

باید تمام داده‌های اقتصادی از جمله اشتغال، نرخ بهره، تولید ناخالص داخلی، تراز تجاری، تورم و سایر شاخص‌های مرتبط بررسی شود. تا زمانی این اقدام صورت گیرد که اقتصاد آماده انجام این کار شود.

گام دوم اعلام تیپرینگ (Forward Guidance)

بانک مرکزی پیش از انجام تیپرینگ، اطلاع‌رسانی شفاف به بازارها می‌کند تا سرمایه‌گذاران آماده باشند. چرا که انجام چنین اقدامی می‌تواند شرایط اقتصادی را به صورت کامل عوض کند.

گام سوم کاهش خرید دارایی‌ها

در این مرحله، بانک مرکزی به‌جای توقف ناگهانی، میزان خرید ماهانه اوراق را کم‌کم کاهش می‌دهد. درواقع این مرحله شروعی بر اجرای سیاست‌های انقباضی است.

گام چهارم  پایان خرید خالص (End of Net Purchases)

پس از چند ماه تیپرینگ، بانک مرکزی خرید جدید را متوقف می‌کند. در صورتی که تورم طی این اقدامات کاهش پیدا نکند . بانک مرکزی رسما سیاست‌های انقباضی را شروع می‌کند و نرخ بهره را بالاتر می‌برد.

به صورت کلی تیپرینگ یکی از اقدامات اساسی بانک‌های مرکزی برای کاهش تورم است و می‌توان آن را مقدمه‌ای برای تغییر سیاست‌های پولی و مالی دانست.

تاثیرات تیپرینگ بر اقتصاد

تیپرینگ تأثیرات گسترده و مهمی بر اقتصاد دارد، چون عملاً به معنی کاهش تدریجی حمایت پولی بانک مرکزی است. این اقدام می‌تواند بر نرخ بهره، بازارهای مالی، ارز، تورم و رفتار مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران اثر بگذارد.

در ادامه، تأثیرات اصلی تیپرینگ را به تفکیک توضیح می‌دهیم:

• افزایش نرخ‌های بهره
• کاهش نقدینگی در بازار
• مهار یا کاهش تورم
• کاهش رشد اقتصادی در کوتاه‌مدت
• اثر منفی بر بازار سهام و کامودیتی‌ها

درواقع تمام تاثیرات سیاست‌های انقباضی را با تاثیرات کم‌تر در تیپرینگ مشاهده می‌کنیم.

جمع‌بندی

تیپرینگ به معنای کاهش تدریجی خرید دارایی‌ها توسط بانک مرکزی است، و معمولاً زمانی انجام می‌شود که اقتصاد از بحران خارج شده و دیگر نیاز به حمایت شدید ندارد. در واقع، تیپرینگ نوعی کاهش آرام و مرحله‌ای در سیاست‌های محرک اقتصادی است، بدون آن‌که نرخ بهره را بلافاصله تغییر دهد.

در مقابل، سیاست پولی انقباضی اقدامی مستقیم و قاطع برای مهار تورم و کاهش سرعت رشد اقتصادی است. این سیاست معمولاً شامل افزایش نرخ بهره و کاهش نقدینگی در بازار می‌شود و هدف آن کاهش تقاضا و کنترل افزایش قیمت‌ها است.

هم‌چنین از شما دعوت می‌کنیم که به دیگر پادکست‌های گروه مالی پاکدامن گوش کنید تا سواد اقتصادی خود را ارتقا دهید.

آشنایی با ریشه اصطلاح هاوکیش و داویش

هاوکیش و داویش در واقع یک اصطلاح پر کاربرد در اقتصاد و تحلیل سخنرانی‌های اقتصادی است. درواقع  سخنرانی داویش اشاره به سیاست‌های انبساطی یا تسهیلی دارد. یالعکس سخنرانی با لحن هاوکیش نشانه‌ای از سیاست‌های سختگیرانه یا انقباضی است. ما در این مقاله سعی داریم دقیق‌تر این موضوع را بررسی کنیم.

در نظر داشته باشید که برعکس تفکر عمومی این اصطلاح هاوکیش یا داویش منحصر به سخرانی‌ها و مباحث اقتصادی نیست. این اصطلاح مفهوم عمومی دارد و بیشتر در سیاست از آن بهره گرفته می‌شود. در ادامه ریشه این کلمات را بررسی می‌کنیم.

 “هاوکیش” (Hawkish)

به صورت عمومی Hawk (شاهین) پرنده‌ای شکاری، تند و تیز و مهاجم است. در استعاره سیاسی و اقتصادی، هاوک نماد کسانی است که سخت‌گیرانه، سریع و قاطع عمل می‌کنند، مخصوصاً در مواجهه با تهدیدها مثل تورم یا دشمنان خارجی.

“داویش” (Dovish)

Dove (قمری) پرنده‌ای آرام، صلح‌طلب و نماد صلح است. در سیاست، داوها کسانی هستند که رویکردی محتاطانه، صلح‌جویانه یا انعطاف‌پذیر دارند. در سیاست پولی، داویش به کسانی گفته می‌شود که بیشتر نگران رشد اقتصادی و بیکاری هستند تا تورم، و از سیاست‌های انبساطی حمایت می‌کنند.

به صورت کلی از اصطلاح هاوکیش و داویش در سیاست، اقتصاد، مطبوعات، دانشگاه و سایر علوم استفاده می‌شود.

 هاوکیش و داویش در اقتصاد

در حال حاضر که با ریشه و کاربرد اصطلاح هاوکیش و داویش آشنا شدیم لازم است به صورت تخصصی در اقتصاد و معامله‌گری به آن بپردازیم. از شما دعوت می‌کنیم برای درک درست این مفاهیم ابتدا پادکست سیاست‌های پولی و مالی را گوش کنید.

لحن هاوکیش (Hawkish) در اقتصاد

هاوکیش در اقتصاد به معنای نگرش سخت‌گیرانه نسبت به تورم است. سیاست‌گذاران هاوکیش معمولاً نگران افزایش تورم هستند و از افزایش نرخ بهره برای کنترل آن حمایت می‌کنند. این لحن نشان‌دهنده‌ی تمایل به سیاست‌های انقباضی است (یعنی کاهش نقدینگی در اقتصاد). در بازارهای مالی، موضع هاوکیش اغلب باعث افزایش ارزش ارز و کاهش قیمت دارایی‌های پرریسک (مثل سهام) می‌شود.

مثال: اگر بانک مرکزی اعلام کند که برای کنترل تورم نرخ بهره را افزایش خواهد داد، این یک موضع هاوکیش است.

لحن داویش (Dovish) در اقتصاد

داویش به معنای نگرش ملایم‌تر نسبت به تورم و تأکید بر رشد اقتصادی و کاهش بیکاری است. سیاست‌گذاران داویش معمولاً نرخ‌های بهره پایین‌تر و سیاست‌های پولی انبساطی را ترجیح می‌دهند. این لحن نشان‌دهنده‌ی تمایل به افزایش نقدینگی در اقتصاد است. در بازارهای مالی، موضع داویش ممکن است باعث کاهش ارزش ارز و رشد بازارهای پرریسک شود.

مثال: اگر بانک مرکزی اعلام کند که به دلیل نگرانی از رکود اقتصادی فعلاً قصد ندارد نرخ بهره را افزایش دهد، این لحن داویش محسوب می‌شود.

در نظر داشته باشید در مباحث معامله‌گری بررسی سخنرانی رؤسای بانک‌های مرکزی بسیار اهمیت دارد. درست است که این اصطلاح عمومی است و در مقالات نیز می‌توان نوع لحن را بررسی کرد. اما در سخنرانی‌ها تحلیل لحن اهمیت زیادی دارد و اصطلاح هاوکیش و داویش در آن معنی پیدا می‌کند.

کاربردها اصطلاح هاوکیش و داویش

 همانطور که اشاره کردیم اصطلاح هاوکیش و داویش نه فقط در سخنرانی، بلکه در نوشتار و تحلیل‌های رسمی و علمی نیز کاربرد دارند که در اینجا مثال‌هایی را برای آموزش دقیق‌تر ارائه دادیم.

1. تحلیل‌های مالی و اقتصادی
   در گزارش‌های رسمی بانک‌های مرکزی، مؤسسات مالی و تحلیل‌گران بازار، عباراتی مانند “The Fed adopted a hawkish tone” یا “ECB remains dovish” رایج است.
2. مقالات علمی و دانشگاهی
   در ادبیات دانشگاهی اقتصاد و سیاست پولی، این اصطلاحات به‌عنوان بخشی از طبقه‌بندی نگرش سیاست‌گذاران به‌کار می‌روند. مثلاً:“We classify central bank governors as hawkish or dovish based on their policy decisions over time.”
3. رسانه‌ها و مطبوعات اقتصادی
   روزنامه‌هایی مثل Financial Times، Bloomberg، CNBC و The Economist از این دو واژه به طور مکرر استفاده می‌کنند.

برای درک بهتر این موضوع از شما دعوت می‌کنیم یکی از سخنرانی‌های رئیس بانک مرکزی آمریکا را مشاهده کنید تا به صورت عملی این مبحث را یاد بگیرید.

معرفی بانک مرکزی آمریکا

فدرال رزرو آمریکا (Federal Reserve System) یا به اختصار “فد” (Fed)، بانک مرکزی ایالات متحده آمریکا است. این نهاد نقش بسیار مهمی در اقتصاد آمریکا و حتی اقتصاد جهانی ایفا می‌کند. با توجه به این که آمریکا بزرگ‌ترین اقتصاد جهان است  و دلار آمریکا ارز ذخیره کشورها است ، تصمیمات بانک مرکزی این کشور اهمیت زیادی برای کل دنیا دارد.

 فدرال رزرو  در سال 1913 با تصویب قانون فدرال رزرو (Federal Reserve Act) در پاسخ به بحران‌های بانکی تاسیس شد و هدف از تشکیل این بانک ایجاد ثبات مالی و نظارت بر سیستم بانکی آمریکا بود.

فدرال رزرو شامل سه بخش اصلی است:

1. هیئت مدیره (Board of Governors)
   • مستقر در واشنگتن دی‌سی
   • 7 عضو دارد که توسط رئیس‌جمهور منصوب می‌شوند (با تأیید سنا)
   • مدت مأموریت: 14 ساله
2. دوازده بانک منطقه‌ای فدرال رزرو
   • هر کدام در یکی از شهرهای بزرگ مانند نیویورک، شیکاگو، سان‌فرانسیسکو و…
   • نظارت منطقه‌ای بر بانک‌ها و اجرای سیاست‌های فدرال رزرو
3. کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC):
   • مسئول تصمیم‌گیری درباره نرخ بهره و سیاست‌های پولی
   • ترکیبی از اعضای هیئت مدیره و رؤسای برخی بانک‌های منطقه‌ای

دلار آمریکا ارز اصلی جهان است و فدرال رزرو به‌عنوان تنظیم‌کننده سیاست پولی آن، نقش محوری در اقتصاد جهانی دارد. با توجه به اینکه آمریکا بزرگ‌ترین اقتصاد دنیاست، تصمیمات فدرال رزرو مستقیماً بر بازارهای مالی، نرخ بهره و جریان سرمایه در سطح بین‌المللی تأثیر می‌گذارد.

بسیاری از بانک‌های مرکزی جهان نیز سیاست‌های پولی خود را با سیاست‌های فدرال رزرو هماهنگ می‌کنند، چرا که این نهاد با کنترل نقدینگی، نرخ بهره و تورم، روندهای اصلی اقتصاد جهانی را شکل می‌دهد.

وظایف Federal Reserve

در این بخش سعی داریم وظایف بانک مرکزی آمریکا را توضیح دهیم. البته در نظر داشته باشید این موارد نه تنها در مورد بانک مرکزی آمریکا بلکه در مورد سایر بانک‌های مرکزی صادق است.

• کنترل تورم و تثبیت قیمت‌ها
• مدیریت نرخ بهره
• تنظیم عرضه پول و نقدینگی
• نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات مالی
• حفظ اشتغال کامل
• ایجاد ثبات در سیستم مالی
• تنظیم سیاست‌های پولی و مالی

تصمیمات فدرال رزرو، مخصوصاً در مورد نرخ بهره و سیاست‌های پولی و مالی تأثیر جهانی دارد: بازارهای سهام، ارز و کالا در سراسر جهان به تصمیمات آن واکنش نشان می‌دهند. بسیاری از کشورها برای سیاست‌گذاری پولی خود، تصمیمات فدرال رزرو را در نظر می‌گیرند.

قدرتمندترین بانک مرکزی جهان

فدرال رزرو آمریکا قدرتمندترین بانک مرکزی جهان است زیرا با کنترل سیاست‌های پولی بزرگ‌ترین اقتصاد دنیا، بر جریان سرمایه، نرخ بهره و ارزش دلار تأثیر می‌گذارد و تصمیمات آن واکنش زنجیره‌ای در بازارهای مالی جهانی ایجاد می‌کند. این بانک با تنظیم عرضه پول، کنترل تورم و تعیین نرخ بهره، جهت‌گیری اقتصاد جهانی را تا حد زیادی مشخص می‌کند و به‌دلیل جایگاه دلار به‌عنوان ارز ذخیره بین‌المللی، نفوذی بی‌رقیب در نظام مالی دنیا دارد.

 از جمله دلایل قدرت فدرال رزرو می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دلار آمریکا ارز اصلی جهان است.
• فدرال رزرو سیاست پولی دلار را تعیین می‌کند.
• اقتصاد آمریکا بزرگ‌ترین اقتصاد دنیاست.
• تصمیمات فدرال رزرو روی بازارهای جهانی تأثیر دارد.
• بانک‌های مرکزی دیگر سیاست‌های خود را با فدرال رزرو هماهنگ می‌کنند.
• فدرال رزرو نقدینگی، تورم و نرخ بهره را در سطح جهانی شکل می‌دهد.

به صورت کلی اگر تریدر یا سرمایه‌گذار هستید و در بازارهای مالی فعالیت می‌کنید باید تصمیمات بانک‌های مرکزی کشورهای مختلف را به صورت کامل بررسی کنید. چرا که نوسانات و قیمت سهام و سایر دارایی‌ها مثل ارز کشورها، رمزارزها، کامودیتی‌ها به صورت مستقیم به تصمیمات بانک‌های مرکزی به خصوص فدرال رزرو بستگی دارد.